Những Điều Cần Biết Về Nấm Độc Đỏ Và Cách Phòng Tránh

Thuộc họ Amanitaceae, nấm diệt ruồi từng được dùng để sản xuất thuốc do có tính gây ảo giác. Bài viết này từ Giàu Chất sẽ chia sẻ thông tin cần thiết giúp bạn nhận diện nấm đỏ mang độc tính, nhằm phòng tránh nguy cơ bị ngộ từ loại thực thể này.

Đặc điểm của Amanita muscaria

Amanita muscaria
, còn được gọi là Nấm diệt ruồi, có tên khoa học là Amanita muscaria, là một phân loại có hại thuộc bộ Agaricales và họ Amanitaceae.

• Loài: Amanita muscaria.
• Chi: Amanita.
• Họ: Amanitaceae.
• Bộ: Agaricales.

Xuất hiện nhiều trong khu rừng, đồng cỏ và cánh đồng tại các khu vực ôn đới và bắc bán cầu, loài này gây ảo giác nên từng được dùng làm thuốc diệt côn trùng, giải thích cho tên gọi phổ biến của nó.

Biểu tượng thực vật lớn này dễ nhận dạng bởi hình dáng nổi bật, và được biết đến qua nhiều truyền thuyết dân gian. Ở Bắc Mỹ, loài này được gọi là vật phẩm của “Alice ở xứ sở thần tiên”. Nó còn được liên hệ với lễ hội Giáng sinh và huyền thoại về ông già Noel, cũng như giả thuyết về việc đây là thức uống Soma trong nền văn hóa Vedic xưa cũ.

Những nơi phân bố của nấm diệt ruồi

Loại này phân bố chủ yếu trong khu vực rừng, đồng cỏ và các cánh đồng thuộc khu vực ôn đới và bắc bán cầu.

Hình dạng của loại thực thể này ra sao?

Là một loại dễ phân biệt, nấm độc đỏ mang màu đỏ cam rực rỡ, trang trí bởi các đốm trắng rải rác trên mũ giống như các mụn cóc. Đáy của nó có màu trắng.

Tương tự các loài amanita khác, cá thể này có bào tử màu trắng. Ngoài ra, chúng còn sở hữu một vòng tròn trên thân gần phía dưới mũ và một lớp màng chắn phần cuống đã bị xé khi mũ mở ra.

Các biến thái của loài nấm đỏ này

Amanita muscaria có một số biến thể khác nhau.

Dưới đây là bốn phân hạng của dòng Amanita muscaria hay còn gọi là nấm diệt ruồi:

• Dòng diệt ruồi của Châu Âu và Á (Amanita muscaria var. muscaria)

Với màu sắc tươi tắn, loại này sinh trưởng ở Bắc Âu và Châu Á. Mũ tại đây có thể hiện màu cam hoặc vàng khi sắc tố tím mất đi. Đốm trắng hoặc vàng trên bề mặt có thể biến mất sau cơn mưa. Tìm thấy rải rác dưới tán bạch dương và các loại cây họ thông trong rừng.

• Dòng diệt ruồi của Mỹ (Amanita muscaria subsp. flavivolvata)

Phân bố từ Alaska phía nam đến dãy núi Rocky, kéo dài qua Trung Mỹ và đến tận Andean Colombia, loài này có màu đỏ với đốm vàng hoặc vàng trắng.

• Biến thể màu vàng (Amanita muscaria var. guessowii)

Loại này có màu vàng hoặc màu cam, với phần trung tâm màu đậm hơn, có khi đến mức đỏ cam. Chúng thường xuất hiện ở phía đông bắc của Bắc Mỹ, bắt đầu từ Newfoundland và Quebec và kéo dài đến bang Tennessee ở phía nam.

• Var Inzenga (Amanita muscaria var. inzengae)

Thực thể này có mũ phủ màu vàng nhạt đến vàng cam, với các đốm và thân cũng mang màu vàng nhạt, phần nào giống màu cháy nắng.

Amanita muscaria có chứa độc tính không?

Nấm độc đỏ mang hoạt chất gây hại và có khả năng gây ảo giác mạnh.

Các nhà khoa học phân loại chúng như một chất kích thích thần kinh, hơn là một chất gây ảo giác theo nghĩa truyền thống. Điều này do chúng không chứa các hợp chất hoạt tính tác động đến các thụ thể serotonin, không giống như psilocybin, LSD, hoặc mescaline.

Tính nguy hại

Thông thường, việc nhiễm độc xảy ra khi con người ăn phải thực thể này. Amanita muscaria chứa muscarine, muscimol, axit ibotenic và nhiều alkaloid có tính hại khác.

• Muscimol: Chất này gây ra trạng thái hưng phấn, du thần và synesthesia, nghĩa là có khả năng trải nghiệm giác quan thông qua giác quan khác. Muscimol đã được dùng thử trong nghiên cứu để điều trị cho bệnh nhân động kinh.
• Axit Ibotenic: Là axit có hại đối với thần kinh và mạnh mẽ gây ra hiện tượng ảo giác, tác động trực tiếp đến hệ trung ương. Khi hấp thu, axit này sẽ mau chóng chuyển hóa thành muscimol.
• Muscarine: Không gây ảo giác nhưng có thể dẫn đến hậu quả nặng nề như tăng tiết nước bọt, mồ hôi, nước mắt, mất cân nhẫn, rối loạn thị giác và vấn đề về dạ dày.

Trong loài này còn có bufotenine, một chất có hiệu ứng gây ảo giác và là độc tố yếu, thường gặp trong nọc của cóc. Cấu trúc của nó tương tự như một chất gây ảo giác phổ biến.

Chất indol có thể chặn đường hoạt động của serotonin trong các mô não. Bufotenine lại giữ chức năng co mạch máu mạnh mẽ và làm tăng áp huyết. Trong y học, chỉ khi nghiên cứu về tâm thần bệnh học người ta mới ứng dụng hoạt chất này.

Triệu chứng

Các biểu hiện sẽ nhanh chóng xuất hiện sau khi tiếp xúc, bao gồm cảm giác buồn nôn, tiêu chảy, tiết nhiều nước bọt, toát mồ hôi, thở gấp, đồng tử giãn ra, và bị kích động một cách dễ dàng. Các dấu hiệu này thường khác biệt theo địa điểm và khối lượng đã tiêu thụ.

Điều trị

Phần lớn các trường hợp sẽ tự khắc phục sau khoảng 12 đến 24 giờ. Dù vậy, tỉ lệ tử vong là rất ít. Khi nghi ngờ ngộ độc, bạn nên nhanh chóng tìm kiếm sự trợ giúp y tế. Một số biện pháp bao gồm việc sử dụng thuốc than và làm sạch dạ dày.

Có thể ăn được loài này không?

Như đã đề cập, đây là loài có tính hại và gây ra hiện tượng ảo giác. Tuy chưa phổ cập, nhưng ở một số nơi như Châu Âu, Nhật Bản lại chứng thực chúng có thể được chế biến thành thức ăn sau khi loại bỏ các hoạt chất gây hại. Khi luộc trong nước, các chất gây ngộ sẽ tan ra, nhờ vậy trở nên an toàn hơn. Người ta cũng có thể giảm thiểu tính nguy hiểm bằng cách đun sôi hoặc phơi khô.

Tuy nhiên, để phòng tránh rủi ro không đáng có, chúng ta tuyệt đối không nên tiêu thụ nấm độc đỏ.

Kết luận

Amanita muscaria hay còn gọi là nấm độc đỏ, có hình dáng lạ mắt giống như trong những câu chuyện cổ tích. Tuy nhiên, khi ăn phải, nó sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, gây cảm giác khó chịu và ảo giác.

Giàu Chất hy vọng những thông tin chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn cảnh giác và tránh xa loại thực thể nguy hiểm này.