Thông Tin Cần Biết Về Nấm Mũ Khía Nâu Xám Nguy Hiểm

Được biết đến với tên gọi Inocybe rimosa, nấm mũ khía nâu xám, còn có tên gọi khác là nấm rơm vì hình dáng bên ngoài. Tại Việt Nam và châu Âu, loại nấm này xuất hiện rất phổ biến và đặc biệt, chúng là nấm có độc. Giàu Chất hôm nay xin chia sẻ với bạn đọc thông tin về loài Inocybe rimosa, giúp các bạn nhận diện và tránh xa nó khi tìm thấy.

Định nghĩa loài nấm này là gì?

Giống nấm độc này, hay còn có tên khoa học là Inocybe rimosa (thường được biết đến trước kia là Inocybe fastigiata) là một dòng nấm chứa độc tố thuộc miền châu Âu.

• Loại nấm: Inocybe rimosa.
• Thuộc chi: Inocybe.
• Thuộc họ: Inocybaceae.
• Thuộc bộ: Agaricales.

Phát hiện từ những năm 1930, thực thể này chứa muscarin, một độc tố có khả năng gây ra các ngộ độc nghiêm trọng, ngay cả khi chỉ ăn một lượng nhỏ.

Phân bố của chúng trong tự nhiên?

Nơi sinh sống của loài nấm kể trên thường gắn liền với rễ cây cùng chúng tự phát triển dưới lớp lá rụng, đặc biệt quanh khu vực có sồi và thông. Lượng mưa ít hay không có cũng không cản trở sự xuất hiện của chúng.

Ở Anh và Ireland, dòng nấm này có mặt khá rộng rãi trong rừng. Chúng cũng phân bố tại nhiều khu vực châu Âu đại lục và còn thấy ở Bắc Mỹ.

Vào năm 1789, nhà nghiên cứu tự nhiên người Pháp, Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard mô tả loại thực vật này và đặt tên là Agaricus rimosus. Paul Kummer, nhà nấm học người Đức, đã đổi chi vào năm 1871 sang Inocybe. Thành thử, tên khoa học được chấp nhận nay cho đối tượng nấm này chính là Inocybe rimosa.

Với “Inocybe” nghĩa là sợi đầu và “rimosa” từ nguyên âm Latin “rimosus” có nghĩa là có nhiều vết rạn hoặc rãnh.

Đặc điểm nhận dạng chi tiết?

Đa phần, Inocybe rimosa đem một màu nâu vàng trên phần đỉnh, có khi cả trắng. Khi trưởng thành, hình nón của chóp nấm biến đổi mạnh mẽ nhưng đỉnh vẫn sẫm màu hơn giữa. Với bề mặt chi chít sợi, mang nấm ban đầu nhạt màu nhưng dần tối theo thời gian. Còn thân nấm thì trắng và thon dần từ gốc lên đỉnh.

• Phần mũ: Mủ của Inocybe rimosa mượt mà và mịn, kích thước đường kính từ 3 đến 10 cm. Hình nón ban đầu sẽ phẳng dần theo thời gian. Kể từ khi nở, nó vẫn giữ chóp tối màu ở giữa và sở hữu các sợi xuyên tâm. Những sợi này thường chia rẽ ra phía viền nhất là khi thời tiết hanh khô.

• Thịt nấm: Phần thịt bên dưới có màu trắng và không phai màu khi gặp không khí.
• Mang nấm: Loài nấm độc này sở hữu các phiến dày cùng sinh, liền kề. Bộ phận mang ban đầu có màu kem xám, viền quanh có màu trắng sáng. Chúng sẽ đổi màu sang nâu ánh ô liu khi bào tử phát triển đầy đủ.

• Thân nấm: Có kích thước dao động từ 5-12 mm về đường kính và dài từ 3-9 cm, màu trắng nhạt, bề mặt nhẵn bóng. Có khi, trên thân xuất hiện sợi màu vàng rơm hướng xuống phía chân.

• Bào tử: Hình dáng bào tử gồm hình elip và hình hạt đậu, bề mặt nhẵn. Kích cỡ thường giao động từ 9-12 x 4.5-7µm. Bản in bào tử mang màu nâu phớt.
• Mùi vị: Chúng có hương thơm nhẹ tựa mùi bột và vị cũng nhẹ nhàng. Tuy vậy, nên tránh ăn để không gặp phải tác động không tốt đến sức khỏe.

Liệu đây có phải là loại nấm nguy hiểm hay không?

Độc tính của thực thể

Inocybe rimosa nằm trong số các loại nấm chứa độc tố mạnh. Nó chứa muscarin – một chất gây độc có khả năng gây ra tình trạng ngộ độc và ảnh hưởng xấu tới hệ thần kinh giao cảm. Triệu chứng khi ăn phải thường xuất hiện từ 15 phút cho tới vài giờ sau khi tiêu thụ. Các biểu hiện bao gồm đổ mồ hôi, khó thở, tiếng thở rít rít, tim đập chậm, tình trạng mất trí nhớ hay co giật. Nếu được cấp cứu kịp thời, bệnh nhân có khả năng hồi phục trong 1 tới 2 ngày. Đến nay, rất ít trường hợp tử vong do giống nấm này đã được báo cáo.

Các dấu hiệu và triệu chứng

Biểu hiện của tình trạng ngộ độc thường nhanh chóng xuất hiện, ít nhất trong khoảng 3 giờ sau khi ăn. Ngộ độc hay gặp ở mức độ từ nhẹ đến trung bình và có thể kể đến một số triệu chứng sau đây:

• Rối loạn hệ tiêu hóa, triệu chứng ảo giác.
• Các dấu hiệu đối giao cảm như spasm của phế quản, tiết nhiều chất nhầy, tim đập chậm, mắt co thắt, kích thích thần kinh, rung giật cơ bắp.
• Chậm nhịp tim và giảm huyết áp.

Phác đồ điều trị

Để giải quyết các biểu hiện của ngộ độc do ăn phải đối tượng nấm nguy hiểm này, cần áp dụng biện pháp điều trị y tế ngay lập tức. Các cách thức điều trị bao gồm:

• Làm sạch dạ dày.
• Việc dùng than hoạt tính được đánh giá cao trong việc xử lý trạng thái ngộ độc và có thể áp dụng nhiều lần mỗi ngày.
• Sử dụng Atropin ở liều lượng 0,1 mg/kg trọng lượng cơ thể để giảm các triệu chứng đối giao cảm ở những trường hợp nghiêm trọng.

Điều kết luận

Cá thể nấm độc này, hay Inocybe rimosa theo danh pháp khoa học, là một trong những loại nấm thường gặp ở Việt Nam. Muscarin, hoạt chất gây độc, ảnh hưởng tới hệ thần kinh và dẫn đến các triệu chứng như vã mồ hôi, thiếu khí, thở khò khè, tim đập chậm, lâm vào hôn mê, giật cục.

Kỳ vọng rằng thông tin mà Giàu Chất cung cấp này sẽ giúp mọi người hiểu rõ và tránh xa nấm mũ khía nâu xám.